AI Act-boetes voor het mkb: wat is het echte risico?

Bijgewerkt 23 september 2026 · 4 minuten lezen

Je leest overal "boetes tot € 35 miljoen". Dat klopt, maar voor een bedrijf van twintig man zegt het weinig. Hier staat wat er echt in de wet staat, wat voor het mkb geldt en hoe het in Nederland nu staat.

De drie boetecategorieën (artikel 99)

Overtreding	Maximum	Voorbeeld
Verboden toepassingen (artikel 5)	€ 35 miljoen of 7% (hoogste bedrag, vóór mkb-regel)	Een toepasselijk verbod overtreden
Bepaalde verplichtingen, waaronder transparantie (artikel 50)	€ 15 miljoen of 3% (hoogste bedrag, vóór mkb-regel)	Niet-naleving van een toepasselijke transparantieplicht
Onjuiste of misleidende informatie aan een bevoegde instantie	€ 7,5 miljoen of 1% (hoogste bedrag, vóór mkb-regel)	Onjuiste informatie verstrekken na een verzoek

Voor mkb geldt het laagste van de twee bedragen (artikel 99 lid 6). Voor een onderneming met € 2 miljoen wereldwijde jaaromzet is 3% daarvan € 60.000; de toepasselijke bovengrens hangt af van de bepaling en omstandigheden.

Het is een maximum. De toezichthouder moet rekening houden met de ernst en duur van de overtreding, de omvang van het bedrijf, eerdere overtredingen en wat je zelf hebt gedaan om het te voorkomen of te herstellen.

En artikel 4, AI-geletterdheid?

Artikel 4 is niet afzonderlijk opgenomen in de boetecategorieën van artikel 99 leden 3 tot en met 5. De aangepaste bepaling vraagt aanbieders en gebruikers maatregelen te nemen die AI-geletterdheid ondersteunen, zonder een specifiek individueel niveau te garanderen. Dat sluit andere handhavingsmaatregelen of gevolgen niet automatisch uit; die hangen af van de toepasselijke regels en omstandigheden.

Wie houdt in Nederland toezicht?

De nationale inrichting van toezicht en boeteprocedures kan veranderen. Controleer voor een concrete situatie welke autoriteit bevoegd is en welke nationale regels dan gelden; trek geen conclusie uit een algemene samenvatting op deze pagina.

Kan er nu al een boete komen?

De AI-verordening geldt rechtstreeks volgens haar toepassingsdata. De nationale handhaving en procedures hangen mede af van de toepasselijke uitvoeringsregels. Deze pagina stelt niet vast of een specifieke overtreding heeft plaatsgevonden of welke boete zou volgen.

Wat al wél gehandhaafd wordt: de AVG. Klantgegevens in een gratis AI-tool zonder verwerkersovereenkomst is een risico dat de AP al jaren kan beboeten.

Het echte risico voor het mkb

Klanten en opdrachtgevers. Grotere klanten vragen leveranciers steeds vaker naar hun AI-beleid. Zonder papier op tafel ben je minder geloofwaardig.
Een incident. Een chatbot die iets verkeerds zegt, of een medewerker die klantgegevens in ChatGPT plakt. Dan wil je kunnen laten zien welke regels er waren.
Het toezicht dat komt. De boetes in de wet zijn fors; het mkb-maximum is lager, maar 3% van je omzet is geen klein bedrag.

Zet het op papier voordat het toezicht begint

Het AI-dossier: register, beleid, geletterdheidsplan en transparantieteksten. € 295 excl. btw (introductieprijs), binnen vijf werkdagen klaar.

Bestel het AI-dossier

Bronnen: AI-verordening, artikel 99 · Rijksoverheid, 20 april 2026 · Internetconsultatie Uitvoeringswet AI-verordening · Verordening (EU) 2026/1744. Dit artikel is informatie, geen juridisch advies.